bayrak
bayrak

Dünya Bayrakları ve Bilinmeyenler – Ülke Bayrakları

in Genel/Politika/Tarih Yazar:

Evrende üzerinde yaşam olduğunu bildiğimiz tek gezegen olan ve üzerinde ikamet ettiğimiz biricik Dünyamızda tam 206 ülke var. Bu 206 ülkenin çoğu diğer devletlerce tanınıyor. Yani kısaca dünyada 206 adet ülkenin bayrağı var da diyebiliriz. Ama bu ülkelerin dışında hiçbir ülke tarafından tanınmayan, özerk olan, buna rağmen toprak bütünlüğüne sahip birçok ülke daha var. Burada Dünya bayrakları hakkında bazı az bilinenlere ve yine bazı ülke bayrakları ve anlamları hakkındaki ilginçliklere değineceğiz.


#1  Hollanda bayrağı ile başlayalım. Bu bayrak, Hollanda ve İspanya bağımsızlık mücadelesi olan Seksen Yıl Savaşları’na kadar uzanır. Aslında bu bayrağın orijinal renkleri turuncu-beyaz-mavi idi ve bu bayrağa Prens’in Bayrağı yani Prinsenvlag deniyordu. Hollandalı milliyetçilerin lideri olan Orange Hanedan Prensi I. William önderliğinde, Hollanda İspanya’dan bağımsızlığını kazandı ve böylece I. William, Hollanda’nın vekili oldu. İşte onun yönetiminde ortaya çıkan Prinsenvlag, turuncu-beyaz-mavi üç renkli bayraktı.

Hollanda Orange Prinsenvlag
Hollanda Prens’in Bayrağı yani “Prinsenvlag”

Fakat zamanla bu bayrağın turuncu kısmı kırmızıya döndü. Fakat burada çeşitli ihtilaflar var. Kimileri, turuncu rengin o dönemdeki pigmentlerinin zamanla kırmızıya döndüğü için değiştiğini söylerken kimileri de 17. Yüzyılın ortalarında Hollanda ve İngilizlerin yaptığı savunma antlaşması sonucu Orange hanedanının artık yönetimde bulunamayacağının kabul edilmesiyle, onlara ait olan turuncu renginin kaldırıldığı yönündedir. 18. Yüzyılın sonunda gerçekleşen ihtilalle birlikte Hollanda da Fransa tarafından fethedildi ve Prens’in Bayrağı tamamen yasaklandı. Fransızlar ise bu bayrağın kendi bayraklarına benzemesini istedikleri için  kırmızı-beyaz-mavi üç renkli bayrağı Hollanda’nın resmi bayrağı olarak kabul ettiler. 1813’te Hollanda bağımsızlığını kazandığında tekrardan Prinsenvlag kullanılmaya başladıysa da bu iki bayrak birlikte kullanılmaya devam etti.

Hollanda bayrağı
Hollanda

1937 yılında resmi bayrağın kırmızı-beyaz-mavi olması kararlaştırıldı. Fakat hala resmi bayramlarda turuncu-beyaz-mavi üç renkli Prinsenvlag kullanılıyor. Hatta 20. Yüzyılda bir kesim Hollandalı ulusal bayrağın eski Prinsenvlag olmasını istediler fakat ulusal bayrak değiştirilmedi.

 

#2  Pek ünlü bayraklardan bir tanesi de Fransa bayrağıdır.

Fransa bayrağı
Fransa

Kırmızı beyaz mavi bayrak olarak da isimlendirebileceğimiz Fransız bayrağı, tarihteki en köklü bayraklardan bir tanesi olmakla birlikte Fransız İhtilali gibi bir çok tarihi olaydan köken almaktadır. Bu üç rengin birlikteliği adaleti ve eşitliği simgelerken beyaz renk, ülkeyi uzun yıllarca yönetmiş olan Burbonları simgeliyor. Mavi ve kırmızı renk ise Fransa’nın başkenti olan Paris’in simgesel renklerini oluşturuyor. İşin ilginç yanı, dünya bayraklarında bu üç rengi kullanan ülke sayısı 20’nin üzerinde bulunuyor. Örnek vermek gerekir ise; Birleşik Devletler, Avusturalya, Birleşik Krallık… Lakin burada Fransa’nın daha tarihsel bir bayrağını ve onun ünlü Fleur-de-Lys’ini de göstermeden olmaz. Bu meşhur bayrak ise Fransız İhtilali’ne kadar kullanılmıştı.

fleur-de-lys bayrağı
Fransa’da uzun yıllar boyunca kullanılan ve ünlü fleur-de-lys figürleri taşıyan bayrak

Ufakça not: Bazı bayrakları yan çevirince başka ülkenin bayrağı oluyor. Mesela Fransa ve Hollanda bayrakları. 🙂 (Fakat dikkat ederseniz, renk tonlarının farklı olduğunu anlayacaksınız. Zira Hollanda bayrağının kırmızısı parlak vermilyon iken mavi rengi ise kobalt mavisidir.)

(Dünya bayraklarının anlamları çok önemli olsa da anlamların dışında bazı ilginç noktaları da görmek gerekiyor. Mesela Almanya bayrağı da yan çevirince Belçika bayrağı sanılabilir ama aslında değil. Almanya bayrağı yukarıdan aşağıya siyah-kırmızı-sarı, Belçika bayrağı soldan sağa siyah-sarı-kırmızı. Yani olmuyor.)

Almanya bayrağı
Almanya
Bekçika bayrağı
Belçika

#3  Suriye ve ÖSO (Özgür Suriye Ordusu Bayrağı) bayrakları uluslararası ortamda bazen ama halk arasında çokça karıştırılıyorlar. İnsanlar hangi tarafı destekleyeceğini karıştırabilir galiba. Suriye bayrağı 2 yıldızlı, ÖSO bayrağı ise 3 yıldızlı. Biraz da renk farklılığı var. İşte Suriye ve ÖSO bayrağı arasındaki fark aşağıda gördüğümüz gibidir.

Suriye bayrağı
Suriye
ÖSO bayrağı
ÖSO Bayrağı

#4  Malum gündemde Katar krizi var. Ama Bahreyn ile Katar bayrağını karıştırmamak lazım. Zira ikisinde de üçgen çıkıntılar var ve ikisi de çift renkli. Ama Bahreyn bayrağında bulunan beş çıkıntı İslam’ın beş şartını simgeliyormuş ve bu bayrak kırmızı-beyaz. Katar bayrağındaki sekiz çıkıntının neyi ifade ettiği ise belli değil ama bu bayrak da eskiden Bahreyn bayrağı gibi kırmızı-beyazmış. Zaman geçtikçe kırmızı güneşte solmuş ve kestane rengi olmuş. Bahreyn bayrağı ile karıştırılmaması için de kestane rengi kabul edilmiş. Unutmayalım bizim bayrağımız kırmızı değil “al” renkli. Ülke bayraklarını bilmek işte bu yüzden önemli.

Bahreyn bayrağı
Bahreyn
Katar bayrağı
Katar

#5  Pew Araştırma Merkezi*, dünyada dinlerle, uluslararası ilişkilerle ve politikalarla ilgili araştırmalar yapan ve bunları yayınlayan bir kuruluş. 196 ülkenin bayrağıyla ilgili yaptığı araştırmada, 64 ülkenin bayrağında dini semboller olduğunu tespit etmiş. İslamiyet, Hristiyanlık ve Budizm vs. Ama işin ilginç yanı Singapur’un bayrağında hilal olmasına rağmen bu hilal İslami bir sembol değil. Bu hilal yükselen genç bir ulusu, demokrasiyi ve barışı temsil ediyormuş. Fakat sonuçta Malta da bayrağında hilal olan ülkelerden bir tanesi.

Malta bayrağı
Malta
Singapur bayrağı
Singapur
Azerbaycan bayrağı
Azerbaycan

#6  Nükleer silahlarıyla adından sıkça söz ettiren Kuzey Kore’nin bayrağına bakacak olursak: 1897 yılında Kore İmparatorluğunun kurulmasından sonra devam eden süreçte karışıklıklar içerisinde yüzen ülke, 2. Dünya Savaşı bittikten hemen sonra Kuzey Kore ve Güney Kore olmak üzere ikiye bölündü. Kuzey Kore, SSCB etkisindeydi. 1948 yılında tam bağımsızlığını kazanan Kuzey Kore, yine 1948 yılında bayrağını belirlemiştir. Üç renkten oluşan bayrakta bir adet beyaz çember içerisinde kırmızı yıldız vardır ve bu yıldız komünizmi simgeler. Bayraktaki kırmızı şerit devrimciliği, beyaz şeritler kültürel bütünlüğü, mavi şeritler bağımsızlığı simgelemektedir.

Kuzey Kore Bayrağı
1948 yılında kabul edilen Kuzey Kore Bayrağı

#7  Makedonya bayrağı eskiden farklıymış. Bu bayrağın üstünde Büyük İskender’in babası olan Makedonyalı Philip’in mezar taşındaki Vergina Yıldızı kullanılmış, 1992-1995 yılları arasında. Ama bu mezar Yunanistan’da olduğu için, Yunanlılar ortalığı yaygaraya vermişler ve Makedonya ile ticari ilişkilerini kesmişler. Olay Birleşmiş Milletler’e taşınmış ve Makedonya bayrağını değiştirmek zorunda kalmış. Şu anda bayrakta kırmızı zemin üzerinde güneş figürü var ve bu olay ülkede hala büyük tartışma konusu.

Makedonya Eski Bayrağı
Makedonya Eski Bayrağı
Makedonya bayrağı
Makedonya

#8  Şerif Hüseyin zamanında İngilizlerin yardımıyla Osmanlı’ya isyan ettiğinde kırmızı, beyaz, siyah ve yeşilden oluşan bir bayrak kullanmış. Bu bayrağın versiyonlarını şu an Orta Doğu’da, Arap yarımadasında ve Kuzey Afrika’da birçok ülke kullanıyor. Tabi Şerif Hüseyin ile bayrakları çok geniş ve ayrı bir yazı konusu.

Şerif Hüseyin bayrağı
Şerif Hüseyin Bayrağı (Günümüzde Filistin bayrağı)

#9  Dünya tarihinin en büyük kolonyal ve emperyal devletlerinden olan Britanya’nın bayrağı da önemli. Normalde İngiltere’nin bayrağı beyaz bir arkaplan üzerinde bulunan kırmızı St. George haçıdır. İskoçya’nın bayrağı ise mavi bir arkaplan üzerinde bulunan St. Andrew haçıydı. 17. yüzyılın başında bu iki devletin birleşmesiyle, 1606 yılında bu ikisinin karışımı olan yeni bayrak kabul edildi. İki asır sonra yani 1800 yılında İrlanda ile yapılan birleşme akti ile 1801 yılında İrlanda Britanya’ya Katıldı. İrlanda’nın bayrağı, beyaz arkaplan üzerine St. Patrick haçıdır. Aynı şekilde bu bayrak ile Britanya’nın bayrağı 1801 yılında birleştirilerek, hala günümüzde kullanılan Britanya bayrağı kabul edilmiş oldu.

İngiltere-Aziz-George-Haçı-Bayrak
İngiltere’nin beyaz üzerine kırmızı Aziz George haçlı bayrağı.
İskoçya-Aziz-Andrew-Haçı-Bayrak
İskoçya’nın mavi üzerine beyaz Aziz Andrew haçlı bayrağı
Britanya Bayrağı 1606
Aziz George ile Aziz Andrew Haçlarının 1606 yılında birleşmesiyle oluşan Britanya Bayrağı
İrlanda-Aziz-Patrick-Haçı-Bayrak
İrlanda’nın beyaz üzerine kırmızı Aziz Patrick haçlı bayrağı
Britanya Bayrağı 1801
İrlanda’nın 1801 yılında eklenmesiyle oluşan ve günümüze kadar değişmeden kullanılan Britanya Bayrağı

Bu konuyla ilgili bir de Kuzey İrlanda’nın ve İskoçya’nın Birleşik Krallık’tan ayrılma meseleleri var. Eğer İskoçya ayrılıp tam bağımsız olursa ya da Kuzey İrlanda ayrılıp İrlanda ile birleşirse yeni Birleşik Krallık bayrağı aşağıdakilerden biri olabilir.

İskoçya olmadan Birleşik Krallık bayrağı
Kuzey İrlanda olmadan Birleşik Krallık bayrağı

#10 ABD bayrağı 52 yıldız yoktur. 50 yıldız vardır. Amerika halkından bazı insanlar bu detayı bilmiyor. 48 yıldız birbirleriyle sınırı olan Kuzey Amerika’nın ortasındaki 48 eyaleti, 1 yıldız kuzeydeki Alaska’yı, 1 yıldız da Büyük Okyanus’un ortasındaki Hawai’yi temsil ediliyor. buna rağmen ABD kurulduğunda, bayrakta yalnızca 13 yıldız vardı. zaman içinde eyaletlerin birer birer ABD’ye katılmasıyla 50 yıldıza ulaştı. 47 yıl boyunca 48 yıldızlı olan bayrak, 1959 yılında Alaska’nın (Alaska, 30 Mart 1867’de Rusya’dan 7,2 milyon dolara satın alınmıştır ki bu da ayrı bir fiyasko.) ABD’ye dahil olmasıyla 49 yıldıza, 1960 yılında Hawai’nin dahil olmasıyla da 50 yıldıza ulaşmıştır. Ayrıca her eyaletin kendi bayrağı da var.

Amerika bayrağı
ABD bayrağının 13 yıldızlı hali. (Şu anki halini maalesef hepimiz biliyoruz.)

#11 Avrasya’da 13 Slav ükesi var. Bunlar; Rusya, Ukrayna, Beyaz Rusya (Belarus), Polonya, Çekya, Slovakya, Slovenya, Hırvatistan, Bosna-Hersek, Karadağ, Sırbistan, Makedonya, Bulgaristan. Bu ülkelerin çoğuda panslavist bayraklar kullanıyor. Yani beyaz-mavi- kırmızı olarak 3 renkten oluşan bayraklar. Aşağıda onları görüyoruz.

Sırbistan bayrağı
Sırbistan
Hırvatistan bayrağı
Hırvatistan
Çekya Bayrağı
Çekya
Rusya bayrağı
Rusya
Slovakya bayrağı
Slovakya
Slovenya bayrağı
Slovenya

(Sanki Slovakya bayrağındaki simgeyi küçültüp sol üste kaydırmışlar ve Slovenya bayrağı olmuş, değil mi?)


#12 Bilindiği gibi gündemdeki meselelerden biri de Venezuela – Türkiye ilişkileri. Gündemde denildiği üzere, iki ülke de yakın zamanda darbe atlattığı için bu sıralar sıcak ilişkiler kurmaya başladılar. ABD’nin yaptırımları ve iki ülkenin de ABD ile ilişkileri çalkantılı olduğu için Venezuela (Venezüela değil) devlet başkanı Maduro, Türkiye’nin kendilerini kurtaracağını ifade etmiş. Ama aradaki binlerce kilometreyi umarım unutmamıştır. Benim de dikkatimi Venezuela’nın bayrağı çekti. Güney Amerika’nın kuzeyinde bulunan 3 ülkenin bayrağı nedense birbirine acayip çok benziyor. Venezuela, Kolombiya ve Ekvador bayraklarının hepsinin ana renkleri sarı – lacivert – kırmızı. Büyük ihtimalle bu benzerlik üçünün de İspanyol kökenli olmasında ve aynı zaman diliminde İspanya’dan bağımsızlıklarını ilan etmelerinde yatıyor. Aşağıda barakları görüyoruz. Farklı olarak Venezuela bayrağının ortasında 8 yıldız, Ekvador bayrağının ortasında ise ülke arması bulunuyor. Kolombiya bayrağı ise sarı, lacivert ve kırmızı renklerinden ibaret.

Venezuela bayrağı
Venezuela
Ekvador bayrağı
Ekvador

 

Kolombiya bayrağı
Kolombiya

#13 Son olarak bizim bayrağımızda hilalin sivri uçları sağa bakıyor. Sağa bakmasının nedeninin bizim gökyüzünde ayı ve hilali böyle görmemizden kaynaklandığı söyleniyor. O zaman bayrağında hilal olan ülkelerin, kendi gördükleri şekilde hilalleri olması lazım değil mi? Gerçekten de bazı ülkelerin bayraklarında hilallerin yönlerinde hafif farklar var. Ama bununla ilgili net bilgiler elde edebileceğimiz bir kaynak veya araştırma bulamadığımız için bu maddeyi güncellemek üzere sonraya bırakıyoruz.

Türk Bayrağı
Türkiye

ülke bayrakları

Kaynakça:

1) * = www.pewresearch.org/fact-tank/2014/11/25/64-countries-have-religious-symbols-on-their-national-flags/
2) Wikipedia
3) Al Jazeera
4) Encylopedia Britannica

Kitap okumayı seven ve bu devirde herkesin haklı olduğuna inanan bir şahısım. Gereksiz bilgilerle beynimizin işgal edildiğine ve bu yüzden çağ deviren fikirler üretemediğimizi anlayan, eğitim sistemini baştan yazmak isteyen bir insanım. Ne demiş atalarımız: Önce eğitim!

  1. Gerçekten herkesin üzerine en az bir kere düşündüğü bir konudur. Gerçekten ilgi çekici bir paylaşım olmuş elinize sağlık. Ayrıca İskandinav ülkelerinin bayraklarının da farklarını ve benzerliklerini incelemenizi isterdim 🙂

    • Teşekkür ederim yorumunuz için. Gerçekten çok güzel bir istekte bulunmuşsunuz. En kısa zamanda bu incelemeyi yapıp yazımıza ekleyeceğiz. Hem siz hem de bu yazıyı okuyan diğer okurlarımız, eğer bayraklar hakkında bunun gibi başka bir inceleme yapmamızı isterseniz, çekinmeden yorum kısmına yazabilirsiniz.

  2. Bilgi verici bir yazı olmuş.Rica etsem arap ülke bayraklarının neden bu kadar benzer olduğu ile ilgili bir yazı yazabilir misiniz acaba ? (ÜRDÜN-BAE-KUVEYT-FİLİSTİN-SUDAN-SURİYE-MISIR-IRAK)

Bir cevap yazın

Eposta adresiniz yayınlanmayacaktır.

*